همه معارف را از اثولوجيا استفاده نمايد بهترين دليل است بر اينكه ملا صدرا أهل انصاف بوده و تقريبا ميتوان گفت محال است كه ملا صدرا تحقيق رشيق قابل اعتناى علمى را از كسى استفاده كرده باشد و از أو اسم نبرد و مرتكب اين بىانصافى بزرگ شده باشد . لذا خود تصريح نموده است كه وحدت وجود را از عرفا و اقدمين از حكماى ايران قديم استفاده نموده است و مأخذ حركت در جوهر را كتب قدماى يونان معرفى نموده و در رسالهء حركت و جواهر و اعراض أسفار در مقام بيان فناء و دثور عالم از همهء آنها اسم برده است و برخى از كلمات كه دلالت صريح بر مراد أو ندارد حمل بر مسلك خود نموده است . و مأخذ ديگر تحقيقات وسيع أو در تجرد خيال و معاد جسمانى و تجسم اعمال كلمات عرفاى بزرگ خصوصا محيي الدين و قسمتى از تحقيقات شيخ يونانى در اثولوجيا است كه ملا صدرا به تبع ديگران اين كتاب را اشتباها از أرسطو معلم أول ميداند . يكى ديگر از مآخذ و منابع برخى از أفكار أو ، آن هم در تحرير مطالب نه ابتكار در بيان تحقيقات عاليه ، كتاب اخوان الصّفا است . اين كتاب در عصر ملا صدرا در دست دانشمندان متتبّع بوده است و ممكن نبود كه ملا صدرا از آن بطور خفا استفاده نمايد و كسى نفهمد « 1 » . منبع ديگر از منابع كارهاى علمى ملا صدرا كتب فارابى و شيخ اشراق و شيخ رئيس و مقرّران و محرّران مرام اين بزرگواران مىباشد ، ملا صدرا اين مأخذ را هم

--> ( 1 ) - ملا صدرا از آثار عين القضات همدانى : كتاب زبدة الحقايق . . . و آثار سهروردى صاحب عوارف و آثار عز الدين كاشانى و عرفاى طبقات قبل و طبقات بعد از آنها نيز استفاده نموده است .